काठमाडौं। नेपाल राष्ट्र बैंकले पुराना बैंक खातावालाको ग्राहक पहिचान विवरण राष्ट्रिय परिचयपत्रसँग जोड्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ। संशोधित एकीकृत निर्देशनअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आफ्ना ग्राहकसँग राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त भए–नभएको स्वघोषणा २०८३ असोज मसान्तभित्र लिनुपर्ने भएको हो।
ग्राहकले बैंकको मोबाइल बैंकिङ एप वा बैंकले उपलब्ध गराएको अन्य उपयुक्त माध्यमबाट यस्तो जानकारी दिन सक्नेछन्। राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गरिसकेका खातावालाले सोही अवधिभित्र परिचयपत्र वा राष्ट्रिय परिचय नम्बर उपलब्ध गराउनुपर्नेछ। त्यसका आधारमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ग्राहकको केवाईसी विवरण अद्यावधिक गर्नेछन्।
राष्ट्रिय परिचयपत्र नपाएका ग्राहकको बैंक खाता भने तत्काल रोक्का गर्न नपाइने व्यवस्था गरिएको छ। त्यस्ता ग्राहकलाई बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रत्येक छ महिनामा मोबाइल एप वा अन्य सञ्चार माध्यमबाट परिचयपत्र बनाएर विवरण अद्यावधिक गर्न सम्झाउनुपर्नेछ। यसले राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गर्न बाँकी रहेका ग्राहकलाई बैंकिङ सेवाबाट तत्काल वञ्चित हुन नदिने व्यवस्था गरेको छ।
यसअघि नयाँ बैंक खाता खोल्दा राष्ट्रिय परिचयपत्र वा राष्ट्रिय परिचय नम्बर विद्युतीय अभिलेखबाट प्रमाणीकरण गर्ने व्यवस्था लागू गरिएको थियो। नयाँ संशोधनले पुराना खातावालाको विवरणसमेत क्रमशः राष्ट्रिय परिचय प्रणालीसँग जोड्ने बाटो खोलेको हो।
विदेशमा रहेका नेपाली नागरिकले राष्ट्रिय परिचयपत्र नभए पनि आवश्यक अन्य कागजातका आधारमा अनलाइनबाट बैंक खाता खोल्न सक्नेछन्। तर नेपाल फर्किएको ३५ दिनभित्र सम्बन्धित बैंकमा राष्ट्रिय परिचयपत्रसम्बन्धी विवरण बुझाएर केवाईसी अद्यावधिक गर्नुपर्ने व्यवस्था छ।
त्यस्तै, १६ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिका, आफ्नो हेरचाह आफैँ गर्न नसक्ने व्यक्ति तथा असहाय वा अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागि राष्ट्रिय परिचयपत्र अनिवार्य नहुने व्यवस्था गरिएको छ। उनीहरूको पहिचान अन्य मान्य सरकारी कागजातका आधारमा गर्न सकिनेछ।
राष्ट्रिय परिचयपत्र प्राप्त गरिसकेका पुराना खातावालाले बैंकले तोकेको आधिकारिक माध्यमबाट मात्र विवरण बुझाउनुपर्नेछ। परिचयपत्र नम्बरजस्तो संवेदनशील विवरण अपरिचित लिंक, फोन नम्बर वा सामाजिक सञ्जाल खातामा उपलब्ध नगराउन ग्राहकले सावधानी अपनाउनुपर्ने हुन्छ।