काठमाडौं । राष्ट्रिय परिचयपत्रको विवरण मोबाइल बैंकिङमा अद्यावधिक गरिदिने बहानामा फोन गरी एकपटक प्रयोग हुने पासवर्ड अर्थात् OTP माग्ने प्रयासप्रति सर्वसाधारणलाई सतर्क रहन आग्रह गरिएको छ।

ठगीमा संलग्न व्यक्तिले आफूलाई बैंकको कर्मचारी वा प्राविधिक सहयोगीका रूपमा चिनाउँदै ग्राहकको राष्ट्रिय परिचयपत्र नम्बर बैंक खातामा जोड्नुपर्ने, विवरण अद्यावधिक नगरे मोबाइल बैंकिङ बन्द हुने वा खाता रोक्का हुनेजस्ता कुरा गरेर दबाब दिन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

त्यसपछि ग्राहकको मोबाइलमा आएको OTP, मोबाइल बैंकिङको पासवर्ड, PIN वा अन्य गोप्य विवरण मागेर बैंक खातामा अनधिकृत पहुँच बनाउने प्रयास हुन सक्ने भएकाले कुनै पनि अवस्थामा यस्ता विवरण अरूलाई दिनु हुँदैन।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले फोन, एसएमएस वा सामाजिक सञ्जालमार्फत ग्राहकसँग OTP, PIN र पासवर्डजस्ता गोप्य जानकारी नमाग्ने बताउँदै आएका छन्। कृषि विकास बैंकले समेत KYC अद्यावधिकका नाममा आउने अपरिचित फोन, सन्देश र लिङ्कबाट सचेत रहन तथा OTP, PIN र पासवर्ड कसैसँग साझा नगर्न आग्रह गरेको छ।

नेपाल राष्ट्र बैंकको पछिल्लो व्यवस्थाअनुसार पुराना बैंक खाताका ग्राहकले राष्ट्रिय परिचयपत्रको विवरण अद्यावधिक गर्ने वा परिचयपत्र भए–नभएको स्वघोषणा बैंकको मोबाइल एप वा अन्य उपयुक्त माध्यमबाट गर्न सक्ने व्यवस्था छ। राष्ट्रिय परिचयपत्र नभएकै कारण ग्राहकको खाता तत्काल बन्द गर्न नपाइने र सम्बन्धित बैंकले ग्राहकलाई समय–समयमा विवरण अद्यावधिक गर्न जानकारी गराउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।

त्यसैले राष्ट्रिय परिचयपत्रको विवरण अद्यावधिक गर्नुपर्ने सूचना आएमा सम्बन्धित बैंकको आधिकारिक मोबाइल बैंकिङ एपभित्र उपलब्ध सुविधा प्रयोग गर्नुपर्छ। एपमा त्यस्तो सुविधा नभए वा प्रक्रिया स्पष्ट नभए नजिकको बैंक शाखामा पुगेर कर्मचारीसँग प्रत्यक्ष रूपमा बुझ्नु सुरक्षित हुन्छ।

फोन गर्ने व्यक्ति वास्तविक बैंक कर्मचारी भएको दाबी गरे पनि OTP दिन नहुने साइबर सुरक्षा विज्ञहरूको सुझाव छ। ग्राहकले अपरिचित व्यक्तिले पठाएको लिङ्क खोल्ने, स्क्रिन सेयर गर्ने एप डाउनलोड गर्ने, मोबाइल बैंकिङको पासवर्ड बताउने वा आफ्नो मोबाइलको नियन्त्रण अरूलाई दिने काम गर्नु हुँदैन।

शंकास्पद फोन आएमा कुराकानी तत्काल बन्द गरी सम्बन्धित बैंकको आधिकारिक वेबसाइट, मोबाइल एप, कार्ड वा बैंकले उपलब्ध गराएको आधिकारिक नम्बरमा आफैं सम्पर्क गर्नुपर्छ। कुनै गोप्य विवरण दिइसकेको वा खाताबाट अनधिकृत कारोबार भएको अवस्थामा मोबाइल बैंकिङ सेवा तत्काल बन्द गराई बैंक र प्रहरीको साइबर निकायमा जानकारी दिनुपर्ने हुन्छ।

डिजिटल बैंकिङ सेवा प्रयोग गर्दा OTP लाई खाताको सुरक्षा साँचोका रूपमा लिनुपर्ने भएकाले परिवारका सदस्य, साथीभाइ, बैंक कर्मचारी भनिएका व्यक्ति वा अन्य कसैलाई पनि साझा गर्नु हुँदैन।

file 0000000000708246a5dc7b22d76be860