विश्वव्यापी उच्च-ब्यान्डविथ मेमोरी (HBM) अभावले चीनका प्रमुख AI चिप उत्पादकको लागत र मूल्य दुवै बढाएको छ। Huawei Technologies ले आगामी Ascend 950DT accelerator को मूल्य दुई महिनाअघिको तुलनामा २० देखि ५० प्रतिशतसम्म बढाएको Reuters ले सेप्टेम्बर १० मा जनाएको छ। नयाँ मूल्य २ लाख ५० हजार चिनियाँ युआन अर्थात् करिब ३७ हजार २५५ अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको बताइएको छ।

यो मूल्यवृद्धि Huawei मा मात्र सीमित छैन। चिनियाँ AI-chip निर्माता Cambricon ले पनि आफ्नो आगामी 690 chip को मूल्य २० देखि ३० प्रतिशतसम्म बढाएको छ। MetaX र Iluvatar CoreX लगायतका कम्पनीले समेत मूल्य समायोजन गरेका छन्। Reuters का अनुसार पुराना Huawei Ascend 950PR र 910C जस्ता उत्पादनमा पनि लागतको दबाब परेको छ।

यसको केन्द्रमा HBM छ। साधारण memory भन्दा अत्यन्त उच्च bandwidth उपलब्ध गराउने HBM आधुनिक AI accelerator का लागि महत्वपूर्ण हुन्छ। ठूला AI model को training र inference मा processor ले ठूलो परिमाणको data तीव्र गतिमा memory सँग आदानप्रदान गर्नुपर्ने भएकाले HBM को उपलब्धता AI computing capacity सँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ।

Advanced HBM बजार मुख्यतः दक्षिण कोरियाका SK Hynix र Samsung Electronics तथा अमेरिकी Micron जस्ता कम्पनीमा केन्द्रित छ। Reuters का अनुसार डिसेम्बर २०२४ मा कडा पारिएका अमेरिकी export controls पछि चीनमा advanced HBM को पहुँच थप सीमित भएको छ। त्यसले केही चिनियाँ chipmakers लाई महँगो grey-market supply मा निर्भर हुन बाध्य बनाएको स्रोतहरूले Reuters लाई बताएका छन्।

यसले अमेरिका–चीन semiconductor प्रतिस्पर्धामा अर्को महत्वपूर्ण bottleneck देखाएको छ। चीनले Nvidia माथिको निर्भरता घटाउँदै Huawei र अन्य घरेलु कम्पनीका accelerator प्रयोग बढाउन खोजिरहेको छ। तर processor आफैं विकास गर्न सक्नु मात्र पर्याप्त नहुने र HBM जस्ता critical components को भरपर्दो आपूर्ति पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुने अहिलेको अभावले देखाएको छ।

Reuters का अनुसार चीनको AI-chip बजार करिब ५० अर्ब अमेरिकी डलरको छ र HBM अभावले Nvidia लाई घरेलु उत्पादनबाट प्रतिस्थापन गर्ने चीनको प्रयासमा दबाब थपेको छ। सीमित supply का कारण chipmakers ले ठूला ग्राहकलाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्।

Huawei ले Ascend 950DT लाई AI model training तथा inference को decode चरण दुवैका लागि बनाएको जनाएको छ। कम्पनीको आधिकारिक roadmap अनुसार यसमा १४४ GB HiZQ 2.0 HBM र ४ TB/s memory-access bandwidth रहनेछ। Huawei ले 950DT सन् २०२६ को चौथो त्रैमासमा उपलब्ध गराउने योजना सार्वजनिक गरेको थियो।

नेपालका लागि यो घटनाको प्रभाव तत्काल उपभोक्ता मोबाइलको मूल्यसँग जोडेर हेर्नुभन्दा AI infrastructure को लागतसँग जोडेर बुझ्नु उपयुक्त हुन्छ। नेपालमा भविष्यमा ठूलो AI server, data centre, cloud computing वा GPU/accelerator आधारित infrastructure स्थापना गर्ने संस्था तथा कम्पनीका लागि processor मात्र होइन, memory र अन्य advanced semiconductor component को विश्वव्यापी supply chain पनि लागत निर्धारण गर्ने प्रमुख पक्ष बन्न सक्छ।

अर्थात् AI software र model तीव्र गतिमा विकसित भइरहे पनि त्यसलाई चलाउने physical computing infrastructure सस्तो हुने निश्चित छैन। HBM जस्ता सीमित र रणनीतिक component को अभाव लम्बिएमा AI computing capacity विस्तारको लागत उच्च रहन सक्छ।

Huawei नेपालका दूरसञ्चार पूर्वाधारमा परिचित प्रविधि आपूर्तिकर्ता भएकाले कम्पनीको AI hardware रणनीतिमा आएको यस्तो परिवर्तन नेपाली प्रविधि क्षेत्रका लागि पनि चासोको विषय हो। तर Reuters को रिपोर्टले अहिलेको Ascend मूल्यवृद्धिले नेपालमा Huawei का telecom उपकरण वा consumer devices को मूल्य बढ्ने प्रत्यक्ष प्रमाण दिएको छैन। त्यसैले तत्काल असरभन्दा विश्वव्यापी AI infrastructure लागत र supply-chain जोखिम यसको नेपालका लागि मुख्य सन्दर्भ हो।