काठमाडौं । साउदी अरबका लागि प्रस्तावित नेपाली राजदूत गिरीबहादुर सुनारविरुद्ध संसदीय सुनुवाइ समितिमा आर्थिक अनियमितताको आरोपसहित उजुरी परेको समाचार सार्वजनिक भएको छ। उजुरीमा सांसद खगेन्द्र सुनारसँग उनको सम्बन्ध र दलित आन्दोलनका नाममा संकलित रकमको व्यवस्थापनमाथि प्रश्न उठाइएको छ। यी विषय उजुरीकर्ताका आरोप हुन्; पुष्टि भएको आर्थिक अपराधका रूपमा प्रस्तुत गर्न मिल्दैन।

रातोपाटीले प्रकाशित गरेको विवरणअनुसार उजुरीकर्ताले खगेन्द्र सुनारले स्वदेश तथा विदेशबाट दलित आन्दोलनका नाममा १० करोड रुपैयाँभन्दा बढी रकम संकलन गरेको र त्यसको व्यवस्थापन गिरीबहादुर सुनारले गर्दै आएको दाबी गरेका छन्। प्रस्तावित राजदूतलाई अनुमोदन गर्नुअघि आरोपको निष्पक्ष छानबिन गर्नुपर्ने माग पनि उजुरीमा गरिएको उक्त समाचारमा उल्लेख छ।

तर रकम संकलन भएको दाबी, त्यसको उपयोग र आर्थिक हिनामिना भएको निष्कर्ष फरक विषय हुन्। सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध खोज सामग्रीबाट उजुरीको मूल प्रति, त्यससँग पेस भएका बैंक विवरण वा रकमको हिसाब स्वतन्त्र रूपमा जाँच्न सकिएको छैन। त्यसैले ‘१० करोड हिनामिना प्रमाणित’ वा ‘अवैध कारोबार पुष्टि’ भन्ने निष्कर्ष निकाल्ने आधार अहिले यस समाचारसँग छैन।

सरकारले सेप्टेम्बर १८ मा विभिन्न १३ देशका लागि राजदूत सिफारिस गर्दा साउदी अरबका लागि गिरीबहादुर सुनारको नाम प्रस्ताव गरेको थियो। काठमाडौं पोस्टले उनलाई सामाजिक समावेशीकरण, लैंगिक समानता र जलवायु अनुकूलनका क्षेत्रमा काम गरेका समाजशास्त्री तथा विकास क्षेत्रका विज्ञका रूपमा परिचय दिएको छ।

त्यसपछि संसदीय सुनुवाइ समितिले असोज ८ मा प्रस्तावित राजदूतहरूको सुनुवाइ प्रक्रिया अघि बढाउँदै उजुरी आह्वान गरेको थियो। समितिले सूचना प्रकाशित भएको मितिले १० दिनभित्र स्पष्ट आधारसहित सूचना वा उजुरी दिन सकिने जनाएको थियो। यस प्रक्रियाले प्रस्तावित व्यक्तिको योग्यता र सार्वजनिक आचरणसँग सम्बन्धित प्रश्न समितिसमक्ष राख्ने अवसर दिएको हो।

गिरीबहादुर सुनार अहिले प्रस्तावित राजदूत हुन्। सिफारिसलाई नियुक्ति भइसकेको अर्थमा बुझ्न मिल्दैन। काठमाडौं पोस्टका अनुसार नियुक्तिअघि संसदीय सुनुवाइ समितिको अनुमोदन तथा सम्बन्धित मुलुकको औपचारिक सहमति आवश्यक हुन्छ।

यस प्रकरणमा निर्णायक प्रश्न उजुरीमा उल्लेखित सम्बन्धभन्दा त्यसलाई समर्थन गर्ने प्रमाण के छन् भन्ने हो। रकम कसले, कुन प्रयोजनका लागि संकलन गरेको थियो, त्यसको हिसाब कहाँ छ र प्रस्तावित राजदूतको भूमिका के थियो भन्ने विषय स्पष्ट हुनुपर्छ। आरोपको परीक्षणसँगै सम्बन्धित व्यक्तिको जवाफ पनि आवश्यक छ।

यो समाचार तयार पार्दासम्म खोजिएका सार्वजनिक सामग्रीमा गिरीबहादुर सुनार र खगेन्द्र सुनारको यस उजुरीबारे स्पष्ट प्रतिक्रिया भेटिएको छैन। उनीहरूसँग प्रत्यक्ष प्रतिक्रिया लिइएको पनि छैन। उजुरीको मूल कागजात, समर्थन गर्ने प्रमाण र सम्बन्धित पक्षको जवाफ उपलब्ध भएपछि मात्र आरोपको थप मूल्यांकन गर्न सकिन्छ।