लेखिका: सीमा थापा

नेपाल बहुजातीय, बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक र बहुधार्मिक देश हो। यही विविधताले हाम्रो राष्ट्रिय पहिचान निर्माण गरेको छ। हिमालदेखि तराईसम्म, पूर्वदेखि पश्चिमसम्म फरक–फरक भाषा, संस्कृति, परम्परा र आस्था बोकेका नेपालीहरू एउटै राष्ट्रिय भावनाले जोडिएका छन्। यही सहअस्तित्व र सद्भाव नै नेपालको वास्तविक शक्ति हो।

इतिहासले पनि देखाएको छ कि प्राकृतिक विपत्ति होस् वा राष्ट्रिय संकट, नेपालीहरू धर्म, जात र क्षेत्रभन्दा माथि उठेर एकअर्काको साथमा उभिएका छन्। यही संस्कारले नेपाललाई कठिन परिस्थितिबाट बारम्बार उकास्न मद्दत गरेको छ। तर यस्ता संवेदनशील समयमा समाजलाई धर्म वा जातका नाममा विभाजन गरेर आफ्नो स्वार्थ पूरा गर्न खोज्ने प्रवृत्ति पनि देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा सबै नागरिक सचेत रहन आवश्यक छ।

धर्म कुनै विवादको विषय होइन, प्रत्येक व्यक्तिको व्यक्तिगत आस्था र विश्वासको विषय हो। आस्थाको सम्मान गर्नु नै सभ्य समाजको पहिचान हो। कुनै पनि धर्मले घृणा, हिंसा वा वैमनस्य सिकाउँदैन; सबै धर्मले प्रेम, सहिष्णुता, करुणा र मानवताको मार्ग देखाउँछन्। त्यसैले धार्मिक विश्वासलाई सार्वजनिक विवाद वा राजनीतिक स्वार्थको माध्यम बनाउनु समाजका लागि हितकर हुन सक्दैन।

आज सामाजिक सञ्जालको विस्तारसँगै अपुष्ट सूचना, अफवाह र भ्रामक सामग्री तीव्र रूपमा फैलिने गरेका छन्। यस्ता सामग्रीले समाजमा अनावश्यक तनाव सिर्जना गर्न सक्छन्। त्यसैले कुनै पनि सूचना साझा गर्नु अघि त्यसको सत्यता जाँच्नु, जिम्मेवार अभिव्यक्ति दिनु र अरूको आस्थाको सम्मान गर्नु प्रत्येक नागरिकको दायित्व हो।

नेपालको विविधता केवल उत्सव मनाउने विषय मात्र होइन, यो हाम्रो साझा सम्पत्ति हो। फरक पहिचान भएका मानिसहरूबीचको सम्मान, सहकार्य र विश्वासले मात्र बलियो समाज निर्माण हुन्छ। एकअर्काको संस्कृतिलाई सम्मान गर्दै सहअस्तित्वको भावनालाई अझ सुदृढ बनाउन सके मात्र समृद्ध र शान्त नेपाल निर्माण सम्भव छ।

हामी सबैले आफ्नो आस्थालाई हृदयमा राखौँ, अरूको विश्वासलाई पनि समान सम्मान गरौँ। धर्म र जातका नाममा विभाजन होइन, सद्भाव, सहिष्णुता र राष्ट्रिय एकताको मार्ग रोजौँ। किनकि नेपालको वास्तविक शक्ति हाम्रो विविधता, हाम्रो एकता र हाम्रो साझा नेपाली पहिचानमा निहित छ।