पृथ्वीको परिक्रमा गरिरहेका स्याटेलाइटहरू लामो समयसम्म आधुनिक युद्धको प्रत्यक्ष निशानाबाट बाहिर रहेका थिए। तर २१औँ शताब्दीमा अन्तरिक्ष अब सुरक्षित क्षेत्र मात्र नरही, सम्भावित सैन्य प्रतिस्पर्धा र द्वन्द्वको नयाँ मोर्चाका रूपमा विकसित हुँदै गएको विश्लेषण गरिएको छ।

BBC Future मा प्रकाशित विश्लेषणअनुसार आधुनिक राष्ट्रहरू सञ्चार, इन्टरनेट, जीपीएस, मौसम पूर्वानुमान, बैंकिङ सेवा तथा सैन्य सञ्चालनका लागि स्याटेलाइटमा अत्यधिक निर्भर छन्। यही कारण भविष्यका युद्धमा शत्रुको स्याटेलाइट प्रणालीलाई साइबर आक्रमण, सिग्नल जाम, लेजर प्रविधि वा अन्य प्रतिरोधी प्रणालीमार्फत निष्क्रिय पार्ने जोखिम बढ्दै गएको बताइएको छ।

विश्लेषणले सन् २०२२ मा युक्रेनमाथि रुसी आक्रमण सुरु हुनुअघि व्यावसायिक स्याटेलाइट नेटवर्कमाथि भएको साइबर आक्रमणलाई अन्तरिक्ष पूर्वाधारमाथि हुने नयाँ प्रकारको खतराको उदाहरणका रूपमा उल्लेख गरेको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार भविष्यमा अन्तरिक्षमा प्रत्यक्ष मिसाइल आक्रमणभन्दा पनि साइबर हमला, सिग्नल अवरोध, इलेक्ट्रोनिक हस्तक्षेप र स्याटेलाइटको नियन्त्रण कब्जा गर्ने प्रयासहरू बढी प्रभावकारी हतियार बन्न सक्छन्। यसले नागरिक सञ्चारदेखि राष्ट्रिय सुरक्षासम्म गम्भीर असर पार्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

यससँगै अन्तरिक्षमा स्याटेलाइटको संख्या तीव्र रूपमा बढ्दै जाँदा अन्तरिक्ष फोहोर (Space Debris) र सम्भावित सैन्य गतिविधिले अन्तरिक्षको दीर्घकालीन सुरक्षामा थप चुनौती सिर्जना गरिरहेको विज्ञहरूको भनाइ छ।

file 00000000e95881f480b1156c9cca3745