ब्राजिलमा राष्ट्रपति निर्वाचनको अन्तिम तयारी, लुला र फ्लाभि…

ब्राजिलमा राष्ट्रपति निर्वाचनको अन्तिम तयारी, लुला र फ्लाभियो बोल्सोनारोबीच कडा प्रतिस्पर्धा

ब्रासिलिया — दक्षिण अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो देश ब्राजिलमा राष्ट्रपति निर्वाचनको पहिलो चरण नजिकिँदै जाँदा राजनीतिक गतिविधि तीव्र बनेको छ। राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा पुनः राष्ट्रपतिको उम्मेदवार बनेका छन् भने पूर्वराष्ट्रपति जैर बोल्सोनारोका छोरा तथा सिनेटर फ्लाभियो बोल्सोनारो प्रमुख प्रतिस्पर्धीका रूपमा मैदानमा छन्। पहिलो चरणको मतदान ४ अक्टोबर २०२६ मा हुँदैछ।
ब्राजिलको राष्ट्रपति निर्वाचनमा पहिलो चरणमै कुनै उम्मेदवारले वैध मतको ५० प्रतिशतभन्दा बढी प्राप्त नगरे दोस्रो चरणको मतदान हुने व्यवस्था छ। त्यस अवस्थामा दोस्रो चरण २५ अक्टोबर मा हुने निर्वाचनसम्बन्धी विवरणमा उल्लेख छ। यसपटक राष्ट्रपतिका लागि १३ उम्मेदवार मैदानमा छन्।
लुला चौथो कार्यकालको प्रयासमा
हालका राष्ट्रपति लुला दा सिल्भा चौथो गैरलगातार कार्यकालका लागि चुनावी मैदानमा छन्। उनी यसअघि पनि ब्राजिलको राष्ट्रपति भइसकेका छन् र यसपटक पुनः निर्वाचित हुने प्रयासमा छन्।
Reuters का अनुसार चुनावको अन्तिम चरणमा लुलाले टेलिभिजन बहसमा सहभागी नहुने निर्णय गरेका छन्। अक्टोबर १ मा TV Globo ले आयोजना गरेको अन्तिम प्रमुख टेलिभिजन बहसमा पनि उनी सहभागी भएनन्। उनको अनुपस्थितिमा फ्लाभियो बोल्सोनारोसहित अन्य उम्मेदवारहरूले मतदातासामु आफ्ना धारणा प्रस्तुत गरेका थिए।
लुलाले बहसहरू जनताका लागि पर्याप्त उपयोगी नभएको भन्दै सहभागी नहुने धारणा सार्वजनिक गरेका छन्। उनका राजनीतिक प्रतिस्पर्धीहरूले भने उनको अनुपस्थितिमाथि प्रश्न उठाएका छन्।
फ्लाभियो बोल्सोनारो प्रमुख प्रतिस्पर्धी
फ्लाभियो बोल्सोनारो पूर्वराष्ट्रपति जैर बोल्सोनारोका छोरा हुन्। उनी पहिलोपटक ब्राजिलको राष्ट्रपतीय दौडमा सहभागी भएका छन्।
Reuters का अनुसार फ्लाभियोले आफ्नो अभियानमा आफ्ना पिता जैर बोल्सोनारोको राजनीतिक प्रभावलाई पनि प्रयोग गरिरहेका छन्। उनका समर्थकहरूले पूर्वराष्ट्रपतिको राजनीतिक विरासतलाई महत्वपूर्ण आधारका रूपमा प्रस्तुत गर्दै आएका छन्।
फ्लाभियोले अपराध तथा सुरक्षा विषयलाई आफ्नो चुनावी अभियानको महत्वपूर्ण मुद्दा बनाएका छन्। ब्राजिलमा बढ्दो संगठित अपराध र हिंसा मतदाताका प्रमुख चासोमध्ये रहेको Reuters ले जनाएको छ।
सर्वेक्षणमा प्रतिस्पर्धा कस्तो छ?
अक्टोबर १ मा सार्वजनिक गरिएको RealTime Big Data सर्वेक्षणमा पहिलो चरणको मतदानमा लुलाले ४३ प्रतिशत र फ्लाभियोले ३९ प्रतिशत समर्थन पाएका छन्। सर्वेक्षणको त्रुटि सीमा २ प्रतिशत अंक रहेकाले उक्त अन्तरलाई संस्थाले प्राविधिक रूपमा बराबरीको दायराभित्र राखेको छ।
सोही सर्वेक्षणमा दोस्रो चरणमा यी दुईबीच प्रतिस्पर्धा भए फ्लाभियो ४६ प्रतिशत र लुला ४५ प्रतिशतमा देखिएका छन्। सर्वेक्षणमा २ हजार मतदातासँग सेप्टेम्बर २६ देखि ३० सम्म फोनमार्फत अन्तर्वार्ता गरिएको थियो र त्रुटि सीमा ±२ प्रतिशत अंक रहेको छ।
यसअघि AtlasIntel/Bloomberg को सर्वेक्षणले पनि सम्भावित दोस्रो चरणमा दुवै उम्मेदवारबीच अत्यन्त नजिकको अवस्था देखाएको थियो। सेप्टेम्बर २३–२८ बीच ५,००५ जनामा गरिएको उक्त सर्वेक्षणमा फ्लाभियो ४७.७ प्रतिशत र लुला ४७.६ प्रतिशतमा थिए। यो अन्तर सर्वेक्षणको त्रुटि सीमाभित्र पर्छ।
यी सर्वेक्षणहरू निर्वाचनको वास्तविक परिणाम होइनन्। फरक संस्थाका सर्वेक्षणमा फरक परिणाम आउन सक्छ र अन्तिम नतिजा मतगणनापछि मात्र निश्चित हुनेछ।
चुनावका मुख्य मुद्दा
यसपटकको चुनावमा जीवनयापनको लागत, रोजगारी, घरपरिवारको ऋण, अपराध तथा सुरक्षा र भ्रष्टाचार प्रमुख चर्चाका विषय बनेका छन्। Reuters का अनुसार आर्थिक अवस्था र बढ्दो जीवनयापन खर्चले पनि मतदाताको धारणा प्रभावित गरिरहेको छ।
लुला पक्षले सामाजिक सहायता तथा ऋणमा दबाबमा रहेका परिवारलाई राहत दिने कार्यक्रमहरू अघि सारेको छ। अर्कोतर्फ फ्लाभियोसहित केही विपक्षी उम्मेदवारहरूले अपराध नियन्त्रण र कडा सुरक्षा नीतिलाई प्राथमिकता दिएका छन्।
अब के हुँदैछ?
ब्राजिलका मतदाताले ४ अक्टोबरमा पहिलो चरणमा मतदान गर्नेछन्। पहिलो चरणमा कुनै उम्मेदवारले आवश्यक बहुमत प्राप्त गर्न नसके सबैभन्दा धेरै मत प्राप्त गर्ने दुई उम्मेदवारबीच २५ अक्टोबरमा दोस्रो चरण हुनेछ।
निर्वाचनको अन्तिम समयमा सर्वेक्षणहरूमा देखिएको नजिकको प्रतिस्पर्धाका कारण ब्राजिलको चुनाव अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा पनि चासोको विषय बनेको छ। तर सर्वेक्षणका आधारमा अन्तिम निर्वाचन परिणाम घोषणा गर्न मिल्दैन; वास्तविक परिणाम मतदान र आधिकारिक मतगणनापछि मात्र थाहा हुनेछ।