भारतको उत्तराखण्डमा मंगलबार राति भूकम्प गएको छ। ६ अक्टोबर २०२६ राति करिब १० बजेर २३ मिनेटमा गएको भूकम्पको केन्द्रबिन्दु चमोली जिल्लामा रहेको भारतको राष्ट्रिय भूकम्प विज्ञान केन्द्र (NCS) ले जनाएको छ।

NCS का अनुसार भूकम्प ४.९ म्याग्निच्युडको थियो र यसको गहिराइ करिब १३ किलोमिटर रहेको थियो। केन्द्रबिन्दु ३०.१०३ डिग्री उत्तर अक्षांश र ७९.५६१ डिग्री पूर्व देशान्तरमा रहेको तथा जोशीमठबाट करिब ५० किलोमिटर दक्षिणतर्फ पर्ने स्थानमा भूकम्प गएको केन्द्रले जनाएको छ।

यता अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (USGS) र युरोपेली–भूमध्यसागरीय भूकम्प विज्ञान केन्द्र (EMSC) ले यही घटनालाई ५.१ म्याग्निच्युडको भूकम्पका रूपमा रेकर्ड गरेका छन्। USGS ले भूकम्पको गहिराइ १० किलोमिटर र केन्द्रबिन्दु बागेश्वरबाट करिब ३४ किलोमिटर उत्तर–उत्तरपश्चिममा रहेको जनाएको छ।

भूकम्पका कम्पन उत्तराखण्डमा मात्र सीमित रहेनन्। दिल्ली–एनसीआर, उत्तर प्रदेश, हरियाणा, पञ्जाब, हिमाचल प्रदेश तथा चण्डीगढका केही क्षेत्रमा समेत कम्पन महसुस भएको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। दिल्ली र आसपासका केही बासिन्दाले घर तथा भवन हल्लिएको महसुस गरेपछि केही समयका लागि बाहिर निस्किएको विवरणसमेत सार्वजनिक भएका छन्।

भूकम्पपछि सामाजिक सञ्जालमा विभिन्न स्थानमा कम्पन महसुस भएको भन्दै प्रतिक्रियाहरू आए पनि, भूकम्पका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएको वा मानवीय क्षति भएको आधिकारिक पुष्टि अहिलेसम्म भएको छैन। उपलब्ध रिपोर्टअनुसार सम्बन्धित निकायहरूले अवस्थामाथि निगरानी गरिरहेका छन्।

उत्तराखण्ड हिमालय क्षेत्रमा पर्ने भएकाले भूकम्पीय गतिविधिका दृष्टिले संवेदनशील क्षेत्र हो। पछिल्लो घटनाले पुनः उक्त क्षेत्रमा भूकम्पीय जोखिमबारे ध्यानाकर्षण गराएको छ। यद्यपि अहिलेको भूकम्पबाट ठूलो क्षति भएको भनेर अपुष्ट भिडियो वा सामाजिक सञ्जालका दाबीलाई तथ्यका रूपमा लिनु उचित हुँदैन।

नोट: विभिन्न भूकम्प मापन केन्द्रले एउटै घटनाको म्याग्निच्युड र गहिराइमा केही फरक तथ्याङ्क दिन सक्छन्। यस घटनामा भारतको NCS ले ४.९ र USGS/EMSC ले ५.१ म्याग्निच्युड रिपोर्ट गरेका छन्। त्यसैले समाचारमा दुवै तथ्यलाई स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको हो।।