दुबईबाट तेल अभिभ जाँदै गरेको फ्लाईदुबई विमानमा गम्भीर सुरक्…

दुबई । दुबईबाट इजरायलको तेल अभिभतर्फ उडेको फ्लाईदुबईको एक यात्रुवाहक विमानमा उडानकै क्रममा गम्भीर सुरक्षा घटना भएपछि विमानलाई साउदी अरबको तबुक विमानस्थलमा आपतकालीन रूपमा अवतरण गराइएको छ। घटना सेप्टेम्बर ३०, २०२६ मा भएको हो। घटनापछि संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) र साउदी अरबका सम्बन्धित निकायले अनुसन्धान अघि बढाएका छन्।
फ्लाईदुबईको आधिकारिक विवरणअनुसार, FZ1073 नम्बरको विमान दुबई इन्टरनेसनल एयरपोर्टबाट इजरायलको बेन गुरियन इन्टरनेसनल एयरपोर्टतर्फ जाँदै थियो। उडानका क्रममा विमानको ककपिट अर्थात् पाइलटहरू बस्ने भागमा एउटा गम्भीर घटना भएको थियो। कम्पनीले यसलाई ‘फ्लाइट डेकमा भएको झडप/घटना’ भनेर पुष्टि गरेको छ।
घटनापछि विमानमा रहेका ड्युटीमा नरहेका फ्लाईदुबईका चालकदलका सदस्यहरूले हस्तक्षेप गरी विमानलाई नियन्त्रणमा ल्याउन सहयोग गरेका थिए। त्यसपछि विमानलाई आफ्नो निर्धारित गन्तव्यमा लैजानुको सट्टा साउदी अरबको तबुकस्थित प्रिन्स सुल्तान बिन अब्दुलअजिज इन्टरनेसनल एयरपोर्टतर्फ मोडिएको थियो।
उडानका क्रममा विमानको उचाइमा ठूलो परिवर्तन
उपलब्ध फ्लाइट–ट्र्याकिङ विवरणअनुसार विमान करिब ३४ हजार फिट आसपासको उचाइमा पुगेको थियो। त्यसपछि उडानको क्रममा विमानको उचाइमा अचानक ठूलो परिवर्तन देखिएको थियो। केही समयभित्र विमान हजारौँ फिट तल झरेको र फेरि उचाइ बढाएको देखिएको छ।
तर फ्लाइट–ट्र्याकिङ तथ्यांकले विमानभित्र ककपिटमा वास्तवमा के भइरहेको थियो भन्ने कुरा आफैं प्रमाणित गर्दैन। त्यसैले उचाइ घटेको तथ्यलाई आधार बनाएर मात्र विमानलाई जानाजानी खसाल्न खोजिएको थियो भनेर निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। घटनाको यही पक्षसमेत अनुसन्धानको विषय बनेको छ।
विमानले आपतकालीन संकेत पनि प्रसारण गरेको थियो। त्यसपछि विमानलाई साउदी अरबतर्फ मोडेर तबुकमा सुरक्षित रूपमा अवतरण गराइएको थियो।
दुई पाइलट घाइते, अस्पताल लगियो
साउदी पक्षको विमानस्थलसम्बन्धी विवरणअनुसार घटनामा विमानका पाइलटहरू घाइते भएका थिए र उनीहरूलाई उपचारका लागि अस्पताल लगिएको थियो।
यस घटनामा दुवै पाइलटको मृत्यु भएको भन्ने दाबी गलत हो। उपलब्ध आधिकारिक विवरणमा पाइलटहरूलाई अस्पताल लगिएको उल्लेख छ। भारतीय पाइलट स्मित मच्छर घाइते भए पनि स्थिर अवस्थामा रहेको जानकारी सार्वजनिक भएको छ।
विमानमा रहेका यात्रुहरू भने सुरक्षित रहेको फ्लाईदुबईले पुष्टि गरेको छ। विमान तबुकमा अवतरण गरेपछि यात्रुहरूलाई अर्को विमानमार्फत आफ्नो गन्तव्य तेल अभिभतर्फ पठाइएको थियो।
पाइलटले अर्को पाइलटमाथि चक्कु प्रहार गरेको दाबी कहाँबाट आयो?
घटनापछि इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूलगायत इजरायली अधिकारीहरूले एक पाइलटले अर्का पाइलटमाथि आक्रमण गरेको र विमान दुर्घटनातर्फ लैजान खोजेको दाबी गरेका छन्। केही रिपोर्टमा क्याप्टेनमाथि चक्कु प्रहार गरिएको उल्लेख गरिएको छ।
तर यहाँ महत्वपूर्ण कुरा के हो भने फ्लाईदुबई र यूएईको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणले अहिलेसम्म घटनाको विस्तृत कारण वा आक्रमणको उद्देश्यलाई त्यसरी आधिकारिक रूपमा पुष्टि गरेका छैनन्। फ्लाईदुबईले घटनाको कारण र उद्देश्यबारे अनुसन्धान भइरहेको र प्रारम्भिक चरणमा अनुमान नगर्न आग्रह गरेको छ।
त्यसैले अहिले समाचारमा ‘पाइलटले विमान दुर्घटना गराउन खोजे’ भन्ने कुरालाई पुष्टि भएको तथ्यका रूपमा नभई इजरायली अधिकारीहरूको दाबीका रूपमा प्रस्तुत गर्नु उचित हुन्छ।
आतंकवादी घटना हो त?
अहिलेसम्म यसको अन्तिम पुष्टि भएको छैन।
यूएईका महान्यायाधिवक्ताले घटनाबारे विशेष अनुसन्धान टोली गठन गर्न निर्देशन दिएका छन्। अनुसन्धानले घटनाको वास्तविक कारण र उद्देश्य पत्ता लगाउनुका साथै यसमा कुनै आतंकवादी गतिविधि, पूर्वयोजना वा कसैको निर्देशन संलग्न थियो कि थिएन भन्ने विषयसमेत हेर्ने भएको छ।
यसको अर्थ अहिले नै घटनालाई आतंकवादी हमला भनेर अन्तिम निष्कर्ष निकालिएको छैन। अनुसन्धान पूरा भएपछि मात्र त्यसबारे आधिकारिक निष्कर्ष आउन सक्छ।
यूएईको जनरल सिभिल एभिएसन अथोरिटी (GCAA) ले पनि घटनाका कारण र परिस्थितिबारे अनुसन्धान भइरहेको भन्दै आधिकारिक निष्कर्ष नआएसम्म अनधिकृत सूचना वा अनुमान नफैलाउन आग्रह गरेको छ।
साउदी अरबले पनि अनुसन्धान थालेको छ
विमान तबुकमा अवतरण गरेपछि साउदी अरबको राष्ट्रिय यातायात सुरक्षा केन्द्रले पनि घटनाबारे अनुसन्धान सुरु गरेको छ। अनुसन्धान टोलीले घटनाको परिस्थितिबारे जानकारी तथा प्रमाण संकलन गर्दै सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिरहेको जनाएको छ।
यसरी हेर्दा घटनाबारे अहिले यूएई, साउदी अरब र सम्बन्धित इजरायली अधिकारीहरूका तहमा विभिन्न अनुसन्धान र तथ्य संकलन भइरहेको अवस्था छ।
फ्लाईदुबईले इजरायलका उडान अस्थायी रूपमा रोक्यो
घटनापछि फ्लाईदुबईले अनुसन्धान जारी रहँदासम्म इजरायल जाने र इजरायलबाट आउने आफ्ना उडानहरू अस्थायी रूपमा स्थगित गरेको जनाएको छ। कम्पनीले यात्रु, चालकदल र सञ्चालनको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिएको बताउँदै अनुसन्धानमा सम्बन्धित सरकारी निकाय र नियामकसँग सहकार्य गरिरहेको जनाएको छ।
के–के पुष्टि भएको छ र के–के अझै पुष्टि हुन बाँकी छ?
पुष्टि भएका मुख्य तथ्यहरू :
FZ1073 फ्लाईदुबईको विमान थियो।
विमान दुबईबाट तेल अभिभतर्फ जाँदै थियो।
सेप्टेम्बर ३० मा उडानकै क्रममा ककपिटमा गम्भीर घटना भएको थियो।
विमानलाई तबुक, साउदी अरबमा आपतकालीन रूपमा अवतरण गराइएको थियो।
चालकदलका केही सदस्य घाइते भएका थिए।
यात्रु र चालकदल सुरक्षित रहेको फ्लाईदुबईले जनाएको छ।
यूएई र साउदी अरबले अनुसन्धान सुरु गरेका छन्।
फ्लाईदुबईले इजरायलका उडान अस्थायी रूपमा स्थगित गरेको छ।
अझै अनुसन्धानमा रहेका विषयहरू :
ककपिटभित्र वास्तवमा सुरुमा के भयो?
आक्रमण कसरी र किन भयो?
पाइलटमाथि चक्कु प्रहार भएको विवरणको पूर्ण पुष्टि के हो?
विमानलाई जानाजानी दुर्घटनातर्फ लैजान खोजिएको थियो कि थिएन?
घटनामा कुनै आतंकवादी उद्देश्य वा पूर्वयोजना थियो कि थिएन?
घटनामा अन्य व्यक्ति वा संगठनको संलग्नता थियो कि थिएन?
त्यसैले अहिले उपलब्ध आधिकारिक सूचनाका आधारमा सबैभन्दा सुरक्षित निष्कर्ष यही हो कि दुबईबाट तेल अभिभतर्फ गइरहेको फ्लाईदुबई FZ1073 विमानमा उडानका क्रममा गम्भीर सुरक्षा घटना भयो, चालकदलका सदस्यहरू घाइते भए, विमानलाई साउदी अरबको तबुकमा आपतकालीन रूपमा अवतरण गराइयो र यात्रुहरू सुरक्षित रहे। घटनाको वास्तविक कारण र उद्देश्यबारे अनुसन्धान भने अझै जारी छ।