आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स कम्पनी Anthropic ले इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो हुन सक्ने प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन (IPO) को तयारी गरिरहँदा चिप निर्माता Nvidia सम्भावित ‘anchor investor’ का रूपमा जोडिने विषयमा छलफल भइरहेको छ।

Reuters ले सेप्टेम्बर ११ मा दुई जानकार स्रोतलाई उद्धृत गर्दै Claude AI बनाउने Anthropic ले IPO मार्फत १०० अर्ब अमेरिकी डलरसम्म उठाउने योजना छलफल गरिरहेको जनाएको छ। यस्तो मूल्यांकनमा कम्पनीको valuation करिब २ ट्रिलियन डलर पुग्न सक्नेछ। Nvidia ले उक्त IPO मा १० अर्ब डलरसम्म लगानी गर्ने विषय विचार गरिरहेको एक स्रोतले Reuters लाई बताएका छन्। तर यी योजना अझै छलफलमै रहेकाले रकम, valuation र लगानीको आकार परिवर्तन हुन सक्छ।

यदि १०० अर्ब डलर बराबरको शेयर निष्कासन भयो भने Anthropic को प्रस्तावित IPO विश्वकै सबैभन्दा ठूलो IPO बन्न सक्ने Reuters को रिपोर्ट छ। कम्पनीको शेयर बजार प्रवेश अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनअघि सम्पन्न गर्ने लक्ष्य रहेको स्रोतहरूले बताएका छन्।

Nvidia किन Anthropic सँग जोडिन चाहन्छ?

Nvidia अहिले विश्वको AI computing infrastructure को प्रमुख chip supplier मध्ये एक हो भने Anthropic उसका GPU प्रयोग गर्ने महत्वपूर्ण AI कम्पनीमध्ये पर्छ। त्यसैले सम्भावित लगानी केवल वित्तीय सम्बन्धमा सीमित नहुन सक्छ; यसले AI model विकास गर्ने कम्पनी र त्यसका लागि आवश्यक computing hardware उपलब्ध गराउने कम्पनीबीचको सम्बन्ध थप गहिरो बनाउन सक्छ।

Anthropic ले Microsoft Azure मा Nvidia chip मा आधारित computing capacity प्रयोग गर्न ३० अर्ब डलर खर्च गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको Reuters ले उल्लेख गरेको छ। कम्पनीसँग Amazon र Google लगायत ठूला प्रविधि कम्पनीहरूको समेत लगानी तथा computing सम्बन्ध छ।

Nvidia anchor investor बनेमा IPO सुरु हुनुअघि नै Anthropic ले विश्वकै प्रमुख AI-chip कम्पनीको समर्थन पाउनेछ। अर्कोतर्फ Nvidia का लागि तीव्र गतिमा विस्तार भइरहेको आफ्नो ठूलो ग्राहकसँग दीर्घकालीन सम्बन्ध थप मजबुत बनाउने अवसर हुन सक्छ।

सात महिनामै revenue run-rate मा ठूलो उछाल

Anthropic को तीव्र आर्थिक विस्तार पनि प्रस्तावित valuation पछाडिको महत्वपूर्ण पक्ष हो। Reuters का अनुसार कम्पनीको annualised revenue run-rate सन् २०२५ को अन्त्यतिर करिब ९ अर्ब डलर रहेकोमा जुलाई २०२६ सम्म आइपुग्दा ६५ अर्ब डलरभन्दा माथि पुगेको छ।

तर revenue run-rate कम्पनीले एक वर्षमा त्यति नै नाफा कमाएको अर्थ होइन। यो हालको आम्दानीको गतिलाई वार्षिक आधारमा रूपान्तरण गरेर देखाइने सूचक हो। त्यसैले प्रस्तावित २ ट्रिलियन डलर valuation लाई कम्पनीको नाफासँग प्रत्यक्ष तुलना गर्न मिल्दैन।

Anthropic र Nvidia दुवैले Reuters को IPO छलफलबारे सार्वजनिक रूपमा विस्तृत टिप्पणी गरेका छैनन्। त्यसैले Nvidia ले १० अर्ब डलर लगानी गर्ने, Anthropic ले पूरै १०० अर्ब डलर उठाउने वा valuation ठीक २ ट्रिलियन डलर कायम हुने कुरा अहिलेसम्म निश्चित सम्झौता होइन।

नेपालका लागि किन चासोको विषय?

नेपालमा पनि Claude, ChatGPT, Gemini जस्ता generative AI सेवाको प्रयोग शिक्षा, सफ्टवेयर विकास, अनुसन्धान, व्यवसाय र डिजिटल सामग्री उत्पादनमा विस्तार भइरहेको छ। Anthropic को सम्भावित IPO ले यस्ता AI सेवा पछाडि कति ठूलो पूँजी र computing infrastructure परिचालन भइरहेको छ भन्ने देखाउँछ।

विशेषतः Nvidia जस्तो chip निर्माता नै आफ्नो ठूलो AI ग्राहकको सम्भावित IPO मा अर्बौं डलर लगानी गर्न तयार हुनु AI अर्थतन्त्रमा hardware, cloud computing र AI model कम्पनीहरूबीच बढ्दो अन्तरनिर्भरताको संकेत हो।

Anthropic को २ ट्रिलियन डलर आसपासको valuation र १०० अर्ब डलरसम्मको IPO अन्ततः कायम हुन्छ कि हुँदैन भन्नेचाहिँ वास्तविक प्रस्ताव, लगानीकर्ताको माग र अन्तिम मूल्य निर्धारणपछि मात्रै स्पष्ट हुनेछ।