काठमाडौं — टेस्ला र स्पेसएक्सका प्रमुख एलन मस्कले आगामी १० वर्षभित्र विश्वमा एक अर्बभन्दा बढी ह्युमनोइड रोबोट हुने र प्रत्येक रोबोटको उत्पादकत्व मानिसको तुलनामा करिब पाँच गुणा बढी हुन सक्ने दाबी गरेका छन्। मस्कले सेप्टेम्बर १ मा अमेरिकाको नर्थ क्यारोलिनास्थित च्यापल हिलमा आयोजित G20 Innovation Ministerial लाई भर्चुअल रूपमा सम्बोधन गर्दै यस्तो प्रक्षेपण गरेका हुन्।
मस्कका अनुसार ह्युमनोइड रोबोट कति उपयोगी हुन्छ भन्ने मुख्यतः तीन पक्षमा निर्भर हुनेछ—AI सफ्टवेयरको क्षमता, रोबोटमा प्रयोग हुने AI चिप र इलेक्ट्रोमेकानिकल दक्षता। त्यसमा पनि मानिसले जस्तै वस्तु समात्ने र जटिल काम गर्न सक्ने हातको क्षमता विशेष महत्त्वपूर्ण हुने उनको भनाइ छ।
उनले यी तीनवटै प्रविधि तीव्र गतिमा सुधार भइरहेको भन्दै रोबोट उत्पादनमा एउटा निर्णायक मोड आउने अनुमान गरेका छन्। मस्कको तर्कअनुसार रोबोटले नै अर्को रोबोट उत्पादन गर्न सक्ने अवस्था आएपछि उत्पादनको गति सुरुमा सुस्त भए पनि पछि तीव्र रूपमा बढ्न सक्छ। यही आधारमा उनले १० वर्षभित्र एक अर्बभन्दा बढी ह्युमनोइड रोबोट पुग्ने प्रक्षेपण गरेका हुन्।
मस्क यतिमै रोकिएका छैनन्। उनले त्यतिबेलासम्म एउटा ह्युमनोइड रोबोटले औसत मानिसको तुलनामा करिब पाँच गुणा उत्पादन गर्न सक्ने र एक अर्ब रोबोटको संयुक्त उत्पादन क्षमता सम्पूर्ण मानव जातिको उत्पादन क्षमताभन्दा बढी हुन सक्ने बताएका छन्। उनले आफ्नो अनुमानलाई ‘conservative estimate’ भन्दै यसमा ठूलो रकमको बाजी लगाउनसमेत तयार रहेको बताएका थिए।
तर मस्कको भनाइ अहिलेको उत्पादन तथ्यांक होइन, भविष्यसम्बन्धी अत्यन्त महत्वाकांक्षी प्रक्षेपण हो। ह्युमनोइड रोबोट उद्योग अझै प्रारम्भिक चरणमै छ। हालका रोबोटले नियन्त्रित वातावरणमा दौडिने, वस्तु समात्ने वा केही औद्योगिक काम प्रदर्शन गर्न सके पनि वास्तविक कारखानामा मानिससरह स्वतन्त्र रूपमा जटिल काम गर्न आवश्यक बुद्धिमत्ता, हातको सूक्ष्म दक्षता र अनुकूलन क्षमतामा महत्वपूर्ण सीमितता रहेको Reuters को हालैको अनुसन्धानले देखाएको छ।
प्रतिस्पर्धा भने तीव्र हुँदै गएको छ। विशेषगरी चीन ह्युमनोइड रोबोटको हार्डवेयर र उत्पादनमा आक्रामक रूपमा अघि बढिरहेको छ। Reuters का अनुसार चिनियाँ कम्पनी तथा सरकारी कार्यक्रमले उद्योगमा ठूलो लगानी गरिरहेका छन्, तर ठूलो मात्रामा व्यावसायिक प्रयोगका लागि प्रविधिले अझै चुनौती पार गर्न बाँकी छ।
टेस्लाले पनि आफ्नो Optimus ह्युमनोइड रोबोटलाई भविष्यको प्रमुख व्यवसायका रूपमा विकास गरिरहेको छ। तर मस्कले G20 मा दिएको ‘एक अर्ब रोबोट’ को संख्या टेस्लाको Optimus मात्रै उत्पादन गर्ने लक्ष्य होइन; उनले समग्र विश्वमा रहने ह्युमनोइड रोबोटको संख्या उल्लेख गरेका हुन्।
त्यसैले ‘१० वर्षमा एक अर्ब रोबोट’ लाई निश्चित भविष्यवाणीभन्दा मस्कको प्रविधि र उत्पादन वृद्धिसम्बन्धी प्रक्षेपणका रूपमा बुझ्नुपर्ने हुन्छ। यसलाई वास्तविकतामा बदल्न AI, चिप, ब्याट्री, ऊर्जा, उत्पादन लागत, आपूर्ति शृंखला र विशेषगरी रोबोटका हात तथा स्वचालित निर्णय क्षमतामा ठूलो प्रगति आवश्यक पर्नेछ।
० प्रतिक्रिया