इरान–अमेरिका तनावबीच वार्ताको प्रयास, स्थायी शान्ति अझै अनिश्चित
तेहरान/वासिङ्टन, १३ अगस्ट २०२६ — इरान र अमेरिकाबीच जारी तनाव अन्त्य गर्ने प्रयास भइरहे पनि दुई देशबीच प्रत्यक्ष वार्ता र स्थायी युद्धविरामबारे अझै स्पष्ट सहमति बन्न सकेको छैन। पछिल्लो समय पाकिस्तान, कतार र ओमानलगायत मध्यस्थ राष्ट्रहरूले दुवै पक्षबीच संवाद अघि बढाउने प्रयास गरिरहेका छन्।
इरानी पक्षले अमेरिकाले यसअघि भएको अन्तरिम सम्झौताका प्रतिबद्धता पूरा गर्नुपर्ने बताउँदै आएको छ। इरानले प्रतिबन्ध हटाउने, रोक्का गरिएका सम्पत्ति फुकुवा गर्ने तथा आफ्नो युद्धसम्बन्धी क्षतिको क्षतिपूर्ति गर्ने विषयलाई महत्वपूर्ण मागका रूपमा अघि सारेको छ।
यसैबीच होर्मुज जलडमरूमध्यको अवस्थाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पनि चिन्ता बढाएको छ। विश्वको महत्वपूर्ण तेल ढुवानी मार्गमध्ये एक मानिने यस क्षेत्रमा तनाव कायम रहँदा तेल आपूर्ति र विश्व अर्थतन्त्रमा असर पर्न सक्ने चिन्ता छ। बिहीबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य केही घटेर प्रतिब्यारेल ९० डलरभन्दा तल पुगे पनि इरानसँग सम्बन्धित घटनाक्रम लगानीकर्ताको मुख्य चासोमा रहेको Reuters ले जनाएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार इरान र अमेरिकाबीचको विवाद केवल युद्धविराममा सीमित छैन। इरानको आणविक कार्यक्रम, प्रतिबन्ध, होर्मुज जलडमरूमध्य र क्षेत्रीय सुरक्षाजस्ता विषयमा सहमति खोज्नुपर्ने भएकाले स्थायी समाधान तत्कालै हुने सम्भावना अझै अनिश्चित देखिएको छ।
अहिले दुवै पक्षबीच प्रत्यक्षभन्दा पनि मध्यस्थ राष्ट्रमार्फत सन्देश आदानप्रदान भइरहेको छ। आगामी दिनमा वार्ताले कस्तो रूप लिन्छ भन्ने कुराले मध्यपूर्वको सुरक्षा मात्र नभई विश्वव्यापी तेल बजार र अन्तर्राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने देखिन्छ।