४ हजार ४ सयभन्दा बढी आवेदनबाट १३ जना छनोट; अब संसदीय सुनुवाइपछि नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढ्ने
काठमाडौं— सरकारले भारत, चीन, अमेरिका र बेलायतसहित १३ देशका लागि नयाँ राजदूत नियुक्त गर्न नाम सिफारिस गरेको छ। शुक्रबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले विभिन्न क्षेत्रमा अनुभव भएका १३ जनालाई सम्बन्धित मुलुकका लागि राजदूतका रूपमा सिफारिस गरेको हो।
परराष्ट्र मन्त्रालयले राजदूत नियुक्तिका लागि सार्वजनिक रूपमा आवेदन माग गरेपछि ४ हजार ४ सयभन्दा बढी आवेदन परेको थियो। दोहोरिएका तथा अपूर्ण आवेदन हटाएपछि करिब २ हजार ७ सय उम्मेदवार छनोट प्रक्रियामा थिए। करिब पाँच महिनापछि सरकारले तीमध्ये १३ जनाको नाम राजदूतका लागि सिफारिस गरेको हो।
भारत, चीन र अमेरिकाका लागि को सिफारिस भए?
भारतका लागि निश्चलनाथ पाण्डे, चीनका लागि कल्याणराज शर्मा र अमेरिकाका लागि चिरनजंग थापालाई सिफारिस गरिएको छ।
पाण्डे दक्षिण एसिया तथा परराष्ट्र मामिलाका जानकार हुन्। उनी Centre for South Asian Studies का निर्देशकसमेत रहिसकेका छन् र यसअघि Institute of Foreign Affairs मा कार्यकारी निर्देशकका रूपमा काम गरेका थिए।
चीनका लागि सिफारिस भएका शर्मा चीन मामिला र अर्थशास्त्रका जानकार हुन्। उनले Fudan University बाट अर्थशास्त्रमा पीएचडी गरेका छन् र नेपाल–चीन सम्बन्धसँग सम्बन्धित संस्थाहरूमा नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्दै आएका छन्।
अमेरिकाका लागि सिफारिस भएका थापा सुरक्षा नीति, संकट व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका जानकार हुन्। उनले नेपालका रक्षा तथा सुरक्षा निकायलाई समेत विभिन्न समयमा परामर्श दिएका छन्।
बेलायतसहित अन्य १० देशका लागि पनि नाम सिफारिस
सरकारले बेलायतका लागि पूर्वप्रधानसेनापति गौरवशमशेर जङ्गबहादुर राणालाई सिफारिस गरेको छ। राणाले नेपाली सेनामा चार दशकभन्दा बढी सेवा गरेका थिए र सन् २०१२ देखि २०१५ सम्म प्रधानसेनापतिको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए।
अन्य देशका लागि सिफारिस गरिएका नामहरू:
जापान — ज्ञानकुमार थापा
इजरायल — सुरेशकुमार कर्ण
स्पेन — प्राप्ति शेरचन
जर्मनी — शारु जोशी
ओमान — डा. पद्माक्षी राणा
मलेसिया — चुडामणि खरेल
दक्षिण कोरिया — प्रा. डा. संगम श्रेष्ठ
श्रीलंका — डा. मञ्चला झा
साउदी अरेबिया — गिरीबहादुर सुनार
अबको प्रक्रिया के हुन्छ?
सरकारले नाम सिफारिस गरे पनि यी व्यक्तिहरू तत्काल राजदूत नियुक्त भएका भने होइनन्। सिफारिस गरिएका नामहरू अब संसदीय सुनुवाइ विशेष समितिमा जानेछन्। संसदीय प्रक्रिया पूरा भएपछि सम्बन्धित देशबाट राजदूत नियुक्तिका लागि औपचारिक सहमति अर्थात् agrément मागिनेछ। त्यसपछि राष्ट्रपतिले राजदूत नियुक्त गर्ने संवैधानिक प्रक्रिया अघि बढ्नेछ।
सरकारले लामो समयदेखि रिक्त रहेका विभिन्न नेपाली कूटनीतिक नियोगमा राजदूत नियुक्तिको प्रक्रिया अघि बढाएको हो। शुक्रबार १३ जनाको नाम सिफारिस भए पनि बाँकी केही राजदूत पदका लागि सिफारिस पछि गरिने बताइएको छ।
किन महत्वपूर्ण छ यो निर्णय?
भारत, चीन र अमेरिकाजस्ता नेपालको आर्थिक, कूटनीतिक तथा रणनीतिक सम्बन्धका प्रमुख मुलुकमा लामो समयदेखि राजदूत पद रिक्त रहँदै आएको थियो। त्यसैले यी देशमा नयाँ राजदूत नियुक्तिको प्रक्रिया अघि बढ्नु नेपालको आगामी कूटनीतिक गतिविधिका दृष्टिले महत्वपूर्ण घटनाका रूपमा आएको छ।
नोट: यो समाचार सेप्टेम्बर १९, २०२६ सम्म प्रकाशित विवरणका आधारमा तयार गरिएको हो। राजदूतको अन्तिम नियुक्ति भने संसदीय सुनुवाइ, सम्बन्धित देशको agrément र राष्ट्रपतिको नियुक्तिपछि मात्र हुनेछ।