काठमाडौं, असार २२, २०८३।
नेपाल सरकारको आधिकारिक मोबाइल एप्लिकेसन ‘नागरिक एप’ मा नयाँ ‘रक्त सूचना’ पोर्टल थपिएको छ। यो नयाँ सुविधाले देशभरका रक्त बैंकहरूमा उपलब्ध रगतको विवरण नागरिकले आफ्नै मोबाइलबाट हेर्न सक्ने बनाएको छ।
के हो ‘रक्त सूचना’ पोर्टल?
रक्त सूचना पोर्टल एउटा डिजिटल प्ल्याटफर्म हो जसले देशभरका रक्त बैंकहरूको तथ्याङ्क एकै ठाउँमा संकलन गर्छ। यो पोर्टलमार्फत नागरिकले कुन रक्त बैंकमा कुन Blood Group को रगत उपलब्ध छ भन्ने जानकारी तत्काल पाउन सक्छन्।
यसअघि रगत चाहिएको अवस्थामा मानिसहरू एक एक अस्पताल गएर सोध्नुपर्थ्यो वा सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेर सहयोग माग्नुपर्थ्यो। यो नयाँ सुविधाले त्यो झन्झट हटाएको छ।
कसरी प्रयोग गर्ने?
नागरिक एपमा रक्त सूचना पोर्टल प्रयोग गर्न निकै सजिलो छ।
पहिलो चरणमा आफ्नो मोबाइलमा नागरिक एप install गर्नुस्। यो एप Google Play Store र Apple App Store दुवैमा निःशुल्क उपलब्ध छ।
दोस्रो चरणमा एप खोलेपछि ‘रक्त सूचना’ भन्ने icon मा click गर्नुस्।
तेस्रो चरणमा आफ्नो जिल्ला र चाहिएको Blood Group छान्नुस्।
चौथो चरणमा नजिकका रक्त बैंकहरूको सूची र प्रत्येकमा उपलब्ध रगतको परिमाण देखिनेछ।
किन महत्त्वपूर्ण छ यो सुविधा?
नेपालमा प्रत्येक वर्ष हजारौँ बिरामीलाई आपतकालीन अवस्थामा रगतको आवश्यकता पर्छ। दुर्घटना, सुत्केरी, क्यान्सर र अन्य गम्भीर रोगका बिरामीहरूलाई समयमै रगत नपाउँदा ज्यान जोखिममा पर्ने गर्छ।
अहिलेसम्म रगत खोज्ने प्रक्रिया निकै कठिन थियो। परिवारका सदस्यहरूले सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्नुपर्थ्यो, साथीभाइलाई फोन गर्नुपर्थ्यो र अस्पताल अस्पताल धाउनुपर्थ्यो। यो प्रक्रियामा कतिपय अवस्थामा घन्टौं लाग्थ्यो जुन जीवन र मृत्युको फरक हुन सक्थ्यो।
अब रक्त सूचना पोर्टलले यो समस्या समाधान गरेको छ। मोबाइलको एउटा click मा नजिकको रक्त बैंकको जानकारी पाइन्छ।
नेपालमा रक्तदानको अवस्था:
नेपालमा रक्तदानको संस्कृति बिस्तारै विकसित भइरहेको छ। नेपाल रेडक्रस सोसाइटी, विभिन्न युवा क्लब र स्वयंसेवी संस्थाहरूले नियमित रक्तदान कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएका छन्।
तर अझै पनि देशभर रगतको माग र आपूर्तिबीच ठूलो अन्तर छ। विशेष गरेर दुर्गम क्षेत्रका अस्पतालहरूमा रगतको अभाव गम्भीर समस्या बनेको छ।
डिजिटल नेपालतर्फको यात्रा:
रक्त सूचना पोर्टल सरकारको डिजिटल नेपाल अभियानको एक महत्त्वपूर्ण कदम हो। नागरिक एपमा यसअघि पनि विभिन्न सरकारी सेवाहरू उपलब्ध छन् — जसमा जन्मदर्ता, नागरिकता, राहदानी लगायतका सेवाहरू समावेश छन्।
सरकारको लक्ष्य अनुसार आगामी दिनहरूमा थप सेवाहरू नागरिक एपमा थपिनेछन्। यसले नागरिकहरूलाई सरकारी कार्यालय धाउनुपर्ने बाध्यता कम गर्नेछ।
विशेषज्ञहरूको प्रतिक्रिया:
स्वास्थ्य क्षेत्रका विज्ञहरूले यो पहललाई सकारात्मक रूपमा लिएका छन्। उनीहरूका अनुसार यो सुविधाले आपतकालीन स्वास्थ्य सेवामा उल्लेखनीय सुधार ल्याउन सक्छ।
तर विज्ञहरूले तथ्याङ्क नियमित रूपमा अद्यावधिक गरिनुपर्ने कुरामा जोड दिएका छन्। पुरानो तथ्याङ्क भएमा पोर्टलको उपयोगिता घट्न सक्छ।
निष्कर्ष:
नागरिक एपमा रक्त सूचना पोर्टल थपिनु नेपालको डिजिटल स्वास्थ्य सेवाको क्षेत्रमा एउटा महत्त्वपूर्ण कदम हो। यो सुविधाले हजारौँ नेपालीको ज्यान बचाउन सहयोग पुर्याउन सक्छ।
नागरिकहरूलाई अनुरोध छ — आफ्नो मोबाइलमा नागरिक एप install गर्नुस् र यो उपयोगी सुविधाको लाभ उठाउनुस्। साथै नियमित रक्तदान गरेर देशका बिरामी नागरिकलाई सहयोग पुर्याउनुस्।
नेपालको आवाज सम्वाददाता | nepalkoaawaj.com
