वर्षायाममा नदी तथा खोलामा पानीको सतह बढ्दा बाढी र डुबानको जोखिम रहने गर्छ। यस्तो अवस्थामा नदीको पानी कति बढेको छ, बहावको अवस्था कस्तो छ र जोखिमको सम्भावना कति छ भन्ने जानकारी समयमै पाउनु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

यही आवश्यकतालाई ध्यानमा राख्दै नेपालमा जल तथा मौसम विज्ञान विभागले नदीको जलसतह, वर्षा र बाढीको अवस्थासम्बन्धी निगरानी तथा पूर्वसूचना प्रणाली सञ्चालन गर्दै आएको छ।

विभागको आधिकारिक वेबसाइटमार्फत विभिन्न निगरानी केन्द्रबाट उपलब्ध नदीको जलसतह र जोखिमसम्बन्धी विवरण हेर्न सकिन्छ। यसले नदी आसपास बसोबास गर्ने नागरिक, किसान तथा सम्बन्धित निकायलाई सम्भावित जोखिमबारे सचेत हुन सहयोग पुर्‍याउँछ।

विशेषगरी लगातार वर्षा भइरहेका बेला नदीको पानीको सतह बढिरहेको छ कि घटिरहेको छ भन्ने जानकारीले सतर्कता अपनाउन मद्दत गर्छ। सम्भावित बाढीको जोखिम भएका क्षेत्रमा समयमै सूचना पुग्न सकेमा मानिसहरूलाई सुरक्षित स्थानमा जान र आवश्यक तयारी गर्न पनि सहज हुन्छ।

तर एउटा महत्त्वपूर्ण कुरा के हो भने, नदीको पानीको सतहको जानकारी मात्रै बाढीको पूर्ण पूर्वानुमान होइन। त्यसैले मौसम पूर्वानुमान, आधिकारिक बाढी चेतावनी र स्थानीय प्रशासनको सूचनालाई समेत ध्यान दिन आवश्यक छ।

नदी आसपास बसोबास गर्ने नागरिकलाई अनुरोध छ—पानीको सतह अचानक बढेको देखिएमा नदी किनारमा नजानुहोस्, जोखिमपूर्ण स्थानबाट सुरक्षित रहनुहोस् र आधिकारिक सूचनालाई बेवास्ता नगर्नुहोस्।

थप जानकारीका लागि जल तथा मौसम विज्ञान विभागको आधिकारिक वेबसाइट dhm.gov.np मा जान सक्नुहुन्छ।

सम्भावित विपद्बाट जोगिन समयमै जानकारी लिऔँ, आफू पनि सुरक्षित रहौँ र अरूलाई पनि सुरक्षित रहन सहयोग गरौँ।

धन्यवाद।