महाकालीको बाढीले दोधारा–चाँदनी झोलुङ्गे पुलको पिलर भत्कायो,…

महाकालीको बाढीले दोधारा–चाँदनी झोलुङ्गे पुलको पिलर भत्कायो, ठूलो भाग नदीमा खस्यो

बिहानै पुलको भाग अस्वाभाविक रूपमा माथि उठेको देखियो, करिब ८ बजे पिलरमा क्षति पुगेर पुलको ठूलो हिस्सा महाकालीमा खस्यो; आवतजावत पूर्ण रूपमा रोकियो
कञ्चनपुर — महाकाली नदीमा आएको बाढी र तीव्र पानीको बहावका कारण कञ्चनपुरको दोधारा–चाँदनी र भीमदत्त नगरपालिकालाई जोड्ने प्रसिद्ध झोलुङ्गे पुलको एक महत्वपूर्ण भाग बुधबार बिहान भत्किएको छ। पुलको बीच भागमा रहेको पिलरमा क्षति पुगेपछि त्यससँग जोडिएको पुलको ठूलो हिस्सा नदीमा खसेको हो। घटनापछि उक्त पुलबाट हुने आवतजावत पूर्ण रूपमा रोकिएको छ।
बिहान ४–५ बजेदेखि नै पुलमा असामान्य अवस्था
उपलब्ध प्रत्यक्षदर्शी विवरणअनुसार बुधबार बिहान करिब ४ देखि ५ बजेतिर स्थानीयवासीले पुलको दोधारा–चाँदनीतर्फको एक भाग सामान्यभन्दा अस्वाभाविक रूपमा माथि उठेको देखेका थिए। पुलमा समस्या देखिएपछि सुरक्षाकर्मीलाई समेत जानकारी गराइएको थियो।
स्थानीय विवरणअनुसार पुलको करिब ५ देखि ६ मिटर भाग माथि उठेको देखिएको थियो। त्यसपछि पुलको अवस्था थप जोखिमपूर्ण बन्दै गएको थियो।
करिब ८ बजे पिलरमा क्षति, त्यसपछि पुलको भाग नदीमा
बिहान करिब ८ बजे महाकाली नदीको तीव्र बहावका कारण पुलको बीच भागमा रहेको महत्वपूर्ण पिलरमा क्षति पुगेको र त्यससँग जोडिएको पुलको भाग भत्किएर नदीमा खसेको बताइएको छ।
प्रहरीका अनुसार भीमदत्त नगरपालिका–१३ तर्फबाट छैटौँ नम्बरको भाग तथा दोधारा–चाँदनीतर्फबाट तेस्रो नम्बरको भागमा क्षति पुगेको छ। अर्को रिपोर्टमा ती संरचनालाई समातेको पिलरमा नदीको बहाव तथा कटानका कारण क्षति पुगेको उल्लेख छ।
यस घटनापछि पुलको क्षतिग्रस्त भागबाट मानिस तथा सवारीसाधन आवतजावत गर्न पूर्ण रूपमा रोकिएको छ। सुरक्षाकर्मीले जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा मानिसहरूलाई जान नदिन निगरानीसमेत गरिरहेका छन्।
पुल किन भत्कियो?
हालसम्म उपलब्ध प्रारम्भिक विवरणले महाकाली नदीमा आएको बाढी, तीव्र पानीको बहाव र पिलर आसपास भएको कटान/क्षतिलाई मुख्य कारणका रूपमा देखाएको छ। तर पुलको संरचनागत अवस्था कस्तो थियो र वास्तवमा कति क्षति भएको छ भन्ने विषयमा अन्तिम प्राविधिक निष्कर्ष आइसकेको छैन।
सुदूरपश्चिम प्रदेशको यातायात पूर्वाधार निर्देशनालयले घटनाबारे जानकारी पाएपछि प्राविधिक टोली पठाएर क्षतिको विस्तृत मूल्यांकन गर्ने तयारी गरेको जनाएको छ। प्राविधिक निरीक्षणपछि मात्र पुलको वास्तविक क्षति, मर्मत सम्भव छ कि पुनर्निर्माण आवश्यक पर्छ भन्ने विषय स्पष्ट हुनेछ।
दोधारा–चाँदनीका बासिन्दालाई आवतजावतमा समस्या
पुल भत्किएपछि दोधारा–चाँदनी र भीमदत्तबीचको सीधा आवतजावत प्रभावित भएको छ। स्थानीयका लागि यो पुल महत्वपूर्ण सम्पर्कमार्ग भएकाले यसको क्षतिले दैनिक आवतजावतमा समस्या सिर्जना गरेको छ।
उपलब्ध विवरणअनुसार पुलबाट पार गर्न नसकिने भएपछि स्थानीयले महाकालीको करिब दुई किलोमिटर माथितर्फ रहेको कंक्रिट पुलबाट घुमेर नदी पार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ।
करिब दुई दशक पुरानो महत्वपूर्ण पुल
दोधारा–चाँदनी झोलुङ्गे पुल महाकाली नदीमाथि निर्माण गरिएको महत्वपूर्ण पैदल पुल हो। उपलब्ध अभिलेखअनुसार पुल सन् २००४/२००५ आसपास निर्माण सम्पन्न भएको हो। पुलको कुल लम्बाइ करिब १,४५२ मिटर रहेको अभिलेखमा उल्लेख छ। यसले महाकाली नदीपारिका दोधारा–चाँदनी क्षेत्रलाई मुख्य भूभागसँग जोड्दै आएको छ।
कञ्चनपुर जिल्ला प्रशासन कार्यालयले समेत दोधारा–चाँदनी पुललाई महाकाली नदीमा रहेको नेपालकै सबैभन्दा लामो झोलुङ्गे पुलका रूपमा उल्लेख गरेको छ।
अहिलेको अवस्था के छ?
अहिले क्षतिग्रस्त भागबाट आवतजावत बन्द गरिएको छ। सुरक्षाकर्मी घटनास्थलमा निगरानी गरिरहेका छन्। थप संरचनामा समेत जोखिम हुन सक्ने भएकाले पुल तथा महाकाली नदी आसपास सावधानी अपनाउनुपर्ने अवस्था छ।
सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, पुल पूरै ध्वस्त भएको निष्कर्ष अहिले नै निकाल्न मिल्दैन। एउटा महत्वपूर्ण पिलरमा क्षति पुगेर पुलको ठूलो भाग नदीमा खसेको पुष्टि भए पनि बाँकी संरचनाको अवस्था र कुल क्षतिको वास्तविक मूल्यांकन प्राविधिक टोलीको निरीक्षणपछि मात्र स्पष्ट हुनेछ।
सम्बन्धित निकायले प्राविधिक अध्ययनपछि मर्मत वा पुनःनिर्माणको आवश्यकताबारे निर्णय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। त्यसबेलासम्म क्षतिग्रस्त पुल प्रयोग नगर्न र महाकाली नदी आसपास सतर्क रहन आवश्यक देखिएको छ।