मनाङको नार्पाभूमि गाउँपालिका–५ स्थित हिमलुङ हिमालको आधार शिविर क्षेत्रमा आइतबार बिहान गएको हिमपहिरोमा परी दुई जनाको मृत्यु भएको छ। हिमपहिरोपछि सम्पर्कविहीन भएका व्यक्तिहरूको खोजी तथा उद्धार कार्य सोमबार बिहानैदेखि पुनः सुरु गरिएको छ।
मनाङको नार–फू क्षेत्रमा पर्ने करिब ७ हजार १२६ मिटर अग्लो हिमलुङ हिमालमा आइतबार बिहान अचानक हिमपहिरो गएको थियो। हिमलुङ आरोहणका लागि आधार शिविर व्यवस्थापन, बाटो तयारी तथा अन्य सहयोगी काममा खटिएको टोली हिमपहिरोको चपेटामा परेको हो।
घटनापछि सुरुमा केही व्यक्तिसँग सम्पर्क हुन नसकेको जानकारी आएपछि उद्धारका लागि हेलिकप्टर परिचालन गरिएको थियो। प्रतिकूल मौसम र उच्च हिमाली क्षेत्रमा रहेको कठिन भूगोलका कारण प्रारम्भिक चरणमा उद्धार टोलीलाई घटनास्थलसम्म पुर्‍याउनसमेत समस्या भएको थियो।
आइतबार नै उद्धारका लागि पुगेको टोलीले हिमपहिरो प्रभावित क्षेत्रमा दुई जनाको शव फेला पारेको थियो। ती शव हेलिकप्टरमार्फत मनाङको चामे ल्याइएको थियो। प्रारम्भिक समयमा मृतकको पहिचान सार्वजनिक गरिएको थिएन।
मनाङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी तथा सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारीबाट प्राप्त पछिल्लो विवरणअनुसार घटनामा परेका केही व्यक्ति सुरक्षित रूपमा फू गाउँतर्फ आइपुगेका छन्। सोमबार बिहानसम्म पनि सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको यकिन संख्या मिलाउने तथा बाँकीको खोजी गर्ने काम भइरहेको छ।
विदेशी आरोही घटनास्थलमा थिएनन्
हिमलुङ हिमालमा भएको घटनाको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष के हो भने हिमपहिरो जाँदा विदेशी आरोहीहरू आधार शिविरमा पुगेका थिएनन्। नेपाली गाइड, शेर्पा तथा सहयोगी कर्मचारीलाई विदेशी आरोहीहरू आउनुअघि आधार शिविर तयार पार्ने र आरोहणका लागि आवश्यक तयारी गर्ने जिम्मेवारी दिइएको थियो।
यसै क्रममा टोली हिमलुङ क्षेत्रमा पुगेको थियो। केही रिपोर्टअनुसार विभिन्न आरोहण कम्पनीसँग सम्बन्धित नेपाली गाइड तथा किचन/सपोर्ट स्टाफ प्रभावित भएका थिए।
नेपाल नेसनल माउन्टेन गाइड एसोसिएसनले प्रारम्भिक रूपमा १६ जना सम्पर्कविहीन भएको र तीमध्ये दुई जना आरोहण सहयोगीको शव फेला परेको जनाएको थियो। तर जिल्ला प्रशासनबाट प्राप्त विवरणमा प्रभावित समूहको संख्या र सम्पर्कविहीन व्यक्तिको संख्या फरक–फरक रूपमा आएको छ। त्यसैले घटनामा कति जना वास्तवमा बेपत्ता छन् भन्ने अन्तिम तथ्यांक उद्धार तथा खोजीपछि मात्र स्पष्ट हुने देखिएको छ।
खराब मौसमले उद्धारमा चुनौती
हिमलुङ क्षेत्रमा हिमपहिरो गएको समयमा मनाङमा लगातार वर्षा र उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमपात भइरहेको थियो। खराब मौसमका कारण हेलिकप्टर उडान तथा अवतरणमा समेत समस्या भएको थियो।
आइतबार उद्धारका लागि गएको हेलिकप्टरले केही उद्धारकर्मीलाई घटनास्थल नजिक पुर्‍याए पनि मौसम तथा भौगोलिक कठिनाइका कारण खोजी कार्य सहज हुन सकेन। उच्च हिमाली क्षेत्रमा थप हिमपहिरोको जोखिम, बाक्लो हिउँ र कठिन भूगोलका कारण उद्धार टोलीले सावधानी अपनाएर काम गरिरहेको छ।
सोमबार बिहान मौसम केही खुलेपछि अनुभवी पर्वतारोहण गाइड तथा उद्धारकर्मीलाई हेलिकप्टरमार्फत घटनास्थलतर्फ पठाएर खोजी कार्य अघि बढाइएको छ।
हिमपहिरोसँगै मनाङमा बाढी र अन्य क्षति
हिमलुङ हिमालको घटनासँगै लगातारको वर्षाले मनाङका विभिन्न क्षेत्रमा बाढी र पहिरोको समस्या पनि निम्त्याएको छ।
चामे आसपासका खोलामा आएको बाढीका कारण काठेपुल तथा कजवेमा क्षति पुगेको छ। केही घरमा समेत क्षति तथा डुबान भएको विवरण आएको छ। नासों क्षेत्रमा मर्स्याङ्दी नदीमाथिको झोलुंगे पुल बगेको जानकारीसमेत सार्वजनिक भएको छ।
यसका कारण हिमपहिरो प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार टोली र आवश्यक सामग्री पुर्‍याउने काम थप चुनौतीपूर्ण बनेको छ।
खोजी कार्य जारी
हिमलुङ हिमालमा भएको घटनापछि नेपाल राष्ट्रिय पर्वतारोहण तथा पर्वतारोहण गाइड संघलगायत सम्बन्धित निकायका अनुभवी गाइड तथा उद्धारकर्मी परिचालन भएका छन्।
उद्धार टोलीले हिमपहिरोले पुरिएका सम्भावित क्षेत्र, बेसक्याम्प आसपास तथा सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरू हुन सक्ने स्थानमा खोजी गरिरहेको छ। घटनास्थलको अवस्थाबारे थप विवरण खोज तथा उद्धार टोलीसँग प्रत्यक्ष सम्पर्क भएपछि स्पष्ट हुने प्रशासनले जनाएको छ।
अहिलेको मुख्य प्राथमिकता सम्पर्कविहीन व्यक्तिहरूको खोजी गर्नु र सम्भावित जोखिमबाट उद्धार टोलीलाई सुरक्षित राख्दै उद्धार कार्य अघि बढाउनु रहेको छ।
हिमलुङ हिमालमा भएको यो घटना उच्च हिमाली क्षेत्रमा बदलिँदो मौसम, भारी हिमपात र हिमपहिरोको जोखिम कति गम्भीर हुन सक्छ भन्ने पछिल्लो उदाहरण बनेको छ। उद्धार कार्य जारी रहेकाले मृतक, सुरक्षित भेटिएका र सम्पर्कविहीन व्यक्तिको अन्तिम विवरण खोजी पूरा भएपछि मात्र स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।